Sorumlu sıfatıyla KDV, vergiyi doğuran işlemi yapan taraf Türkiye'de vergi mükellefi olmadığında, KDV'nin hizmeti alan taraf tarafından hesaplanıp ödenmesidir. Dayanağı 3065 sayılı KDV Kanununun 9. maddesidir. Uygulamada bu vergi 2 no'lu KDV beyannamesi ile beyan edildiği için "2 no'lu KDV" olarak da anılır.
Yazılım şirketlerinde bu konu neredeyse her ay karşımıza çıkar: bulut sunucu, reklam, yazılım lisansı, tasarım aracı aboneliği ve yurt dışındaki serbest çalışanlara yapılan ödemeler. Bu yazıda kimin, ne zaman ve nasıl ödediğini anlatıyoruz.
Hangi Hizmetlerde Sorumlu Sıfatıyla KDV Doğar?
KDV Kanununun 6. maddesine göre hizmetten Türkiye'de yararlanılıyorsa hizmet Türkiye'de yapılmış sayılır. Hizmeti veren firma Türkiye'de yerleşik değilse KDV'yi Türkiye'deki alıcı öder. Yazılım şirketlerinde sık görülen örnekler:
- Bulut sunucu ve barındırma hizmetleri
- Arama motoru ve sosyal medya reklamları
- Yazılım lisansı ve abonelik bedelleri (SaaS)
- Tasarım, geliştirme ve test araçları
- Yurt dışındaki serbest çalışan yazılımcı, tasarımcı veya danışmanlara yapılan ödemeler
Elektronik ortamda hizmet veren bazı yabancı firmalar, Türkiye'deki bireysel kullanıcılara verdikleri hizmetin KDV'sini kendileri beyan eder. Alıcı bir şirket, yani KDV mükellefi olduğunda ise sorumluluk alıcıya geçer. Bu yüzden şirket adına alınan bu tür faturalarda KDV görmemek beklenen bir durumdur.
Nasıl Hesaplanır ve Beyan Edilir?
- Fatura bedeli TL'ye çevrilir. Döviz cinsinden faturalar, işlem tarihindeki kurla TL'ye çevrilir.
- KDV hesaplanır. Hizmetin tabi olduğu oran, TL karşılığı üzerinden uygulanır.
- 2 no'lu KDV beyannamesi verilir. Hesaplanan vergi, ilgili dönemin beyan süresi içinde 2 no'lu beyannameyle beyan edilir ve ödenir.
- 1 no'lu beyannamede indirilir. Aynı dönemde ödenen bu KDV, indirim şartları varsa 1 no'lu KDV beyannamesinde indirilecek KDV olarak gösterilir.
Örnek
Bir yazılım şirketi Ekim ayında yurt dışındaki bir bulut sağlayıcısından 1.000 dolarlık hizmet alıyor. Fatura tarihindeki kurla TL karşılığı bulunur ve bu tutar üzerinden KDV hesaplanır. Şirket bu KDV'yi Ekim dönemi 2 no'lu beyannamesiyle beyan edip öder; aynı tutarı Ekim dönemi 1 no'lu beyannamesinde indirir. Şirketin indirim hakkı varsa nakit çıkışı ile indirim aynı dönemde birbirini dengeler.
Neden &Quot;ek Maliyet Yok" Demek Her Zaman Doğru Değil?
Sorumlu sıfatıyla ödenen KDV çoğu şirket için nötrdür, ancak üç durumda maliyete dönüşebilir:
- İndirim hakkı olmayan işlemler. Alınan hizmet, yüklenilen vergisi indirilemeyen bir işlemle ilgiliyse ödenen KDV gider veya maliyet unsuru olur. Teknoparkta KDV istisnası kapsamındaki satışlarda yüklenilen verginin indirimle giderilemeyen kısmı iade edilmez; bu durum ayrıca değerlendirilir.
- Gecikmeli beyan. Beyan edilmeyen dönemler için vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygulanabilir.
- Belge eksikliği. Faturanın ve ödeme kaydının bulunmaması, indirimi tartışmalı hale getirir.
Vergi Kesintisi ile Karıştırılmamalı
Sorumlu sıfatıyla KDV ile yurt dışı ödemelerdeki vergi kesintisi (stopaj) ayrı yükümlülüklerdir. Kurumlar Vergisi Kanununun 30. maddesine göre dar mükellef kurumlara yapılan bazı ödemelerden, örneğin gayrimaddi hak bedelleri, yazılım lisansı ve serbest meslek ödemelerinden vergi kesintisi yapılabilir. Kesinti muhtasar beyannameyle beyan edilir.
Kesinti oranı ve kesintinin yapılıp yapılmayacağı, ödemenin niteliğine ve hizmeti veren firmanın ülkesiyle yapılmış bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunup bulunmadığına göre değişir. Anlaşma hükümlerinin uygulanabilmesi için genellikle karşı firmadan mukimlik belgesi istenir. Bu yüzden her yeni yurt dışı tedarikçiyi ilk faturasında sınıflandırıyor, aynı sınıflandırmayı sonraki aylarda tekrar kullanıyoruz.
Aylık Kontrol Listesi
- Yurt dışı faturalar ayrı bir klasörde toplanır ve tedarikçi bazında listelenir.
- Her fatura için hizmetin türü, Türkiye'de yararlanılıp yararlanılmadığı ve kur bilgisi kaydedilir.
- 2 no'lu KDV hesaplanır ve beyan edilir.
- Vergi kesintisi gereken ödemeler muhtasar beyannameye eklenir.
- Kredi kartı ekstresi ile faturalar karşılaştırılır; faturası alınmayan ödemeler ayrıca takip edilir.
Geçmiş Dönemlerde Beyan Edilmediyse
Geçmiş aylarda 2 no'lu KDV beyan edilmemişse, vergi dairesi tarafından tespit edilmeden önce pişmanlıkla beyan imkânı değerlendirilebilir. Pişmanlıkla beyanda vergi ziyaı cezası uygulanmaz; yerine pişmanlık zammı hesaplanır. Geriye dönük düzeltme yapılırken 1 no'lu beyannamelerdeki indirim de birlikte ele alınır.
Sonuç
Yurt dışından alınan hizmetlerde KDV'nin faturada görünmemesi, verginin olmadığı anlamına gelmez. Şirket, Türkiye'de yararlandığı hizmetin KDV'sini 2 no'lu beyannameyle kendisi beyan eder ve şartları varsa aynı dönemde indirir. Vergi kesintisi ise ayrı bir yükümlülüktür ve ödemenin niteliğine göre değerlendirilir.
Yurt dışı işlemlerle ilgili diğer konuları vergi danışmanlığı sayfasında, yurt dışına verilen hizmetleri hizmet ihracatı yazısında anlatıyoruz.