Teknopark ve Ar-Ge merkezi firmalarında personel için birden fazla SGK teşviki aynı anda gündeme gelebilir. En sık karşılaşılan durum, Ar-Ge personeli için 5746 sayılı Kanundaki işveren hissesi desteği ile tüm işverenlere uygulanan 5510 sayılı Kanunun 81. maddesindeki prim indiriminin birlikte uygulanmasıdır. Buna yeni işe alımlarda 4447 sayılı Kanundaki istihdam teşvikleri de eklenebilir.
Bu yazıda hangi teşviklerin birlikte uygulanabildiğini, sıranın nasıl olduğunu ve personel bazında karar verirken nelere baktığımızı anlatıyoruz.
Teşvikler Kısaca
| Teşvik | Dayanak | Ne sağlar |
|---|---|---|
| Ar-Ge işveren hissesi desteği | 5746 sayılı Kanun, 3. madde | Ar-Ge, tasarım ve sınır içindeki destek personelinin işveren hissesinin yarısı Hazinece karşılanır |
| Prim indirimi | 5510 sayılı Kanun, 81. madde | Şartları sağlayan işverenlerde işveren hissesinden belirli puan indirim yapılır |
| İstihdam teşvikleri | 4447 sayılı Kanun, geçici maddeler | Belirli şartlarla işe alınan personelin primlerinin bir kısmı İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır |
| Engelli istihdamı teşviki | 4857 sayılı İş Kanunu, 30. madde | Engelli personelin işveren hissesi primi Hazinece karşılanır |
5746 Desteği ile 81. Madde İndirimi
Bu iki teşvik birlikte uygulanabilir. Uygulama sırası şöyledir:
Personelin brüt ücreti üzerinden işveren hissesi hesaplanır.
5510 sayılı Kanunun 81. maddesindeki indirim uygulanır.
Kalan işveren hissesinin yarısı 5746 desteği olarak hesaplanır.
Personel, prim hizmet beyannamesinde 5746 kanun numarasıyla bildirilir.
madde indiriminden yararlanabilmek için işverenin primlerini süresinde ödemesi ve prim borcunun bulunmaması gibi şartlar vardır. Bu şartlar sağlanmadığında yalnız 5746 desteği uygulanır. İndirim puanı mevzuatla belirlenir ve işyerinin niteliğine göre değişebildiği için güncel puanı her dönem kontrol ediyoruz.
5746 Desteği ile 4447 İstihdam Teşvikleri
Yeni işe alınan bir Ar-Ge personeli aynı zamanda 4447 sayılı Kanundaki bir istihdam teşvikinin şartlarını da taşıyabilir. Bu durumda iki teşvikin birlikte uygulanıp uygulanamayacağı, ilgili teşvikin kendi hükmüne ve SGK'nın uygulama genelgelerine bağlıdır. Genel kural olarak aynı prim tutarı için iki ayrı destek üst üste uygulanmaz.
Bu yüzden böyle bir personel için şu karşılaştırmayı yapıyoruz:
- Personelin hangi teşviklerin şartlarını taşıdığı SGK sisteminden sorgulanır.
- Her teşvikin aylık tutarı ve süresi hesaplanır.
- Birlikte uygulanabilen teşvikler ile birbirini dışlayan teşvikler ayrılır.
- Toplam destek tutarı ve süresi dikkate alınarak personel için uygulanacak teşvik belirlenir.
- Karar dosyaya yazılır; teşvik bittiğinde veya şart değiştiğinde yeniden değerlendirilir.
Destek Personeli Sınırı Unutulmamalı
5746 desteği, destek personeli için Ar-Ge ve tasarım personeli sayısının yüzde onu ile sınırlıdır; teknoparkta toplam personeli 15'ten az olan firmalarda bu oran yüzde yirmidir. Sınırı aşan destek personeli için 5746 desteği uygulanmaz. Bu personel için 81. madde indirimi veya şartlarını taşıdığı başka bir teşvik değerlendirilir.
Geçmiş Dönemlerdeki Eksik Teşvikler
Teşvik seçimi hatalı yapıldıysa veya şartları sağlandığı halde bir teşvik uygulanmadıysa, bazı teşvikler için geçmiş dönemlere ilişkin düzeltme yapılabilir. Süre ve yöntem teşvike göre değişir. Yeni bir müşteriyle çalışmaya başladığımda son dönemlerin bildirgelerini bu açıdan tarıyoruz.
En Sık Yapılan Hatalar
- Personelin yanlış kanun numarasıyla bildirilmesi. 5746 kapsamındaki personel başka bir teşvik koduyla bildirilirse destek uygulanmaz.
- Destek personeli sınırının aşılması. Sınır aşıldığında fazla bildirilen destek personeli için destek geri alınabilir.
- 81. madde şartlarının bozulması. Prim borcunun doğması, indirimin kaybedilmesine yol açar.
- Teşvik süresinin takip edilmemesi. Süreli teşvikler bittiğinde personel için yeni teşvik değerlendirilmez.
Sonuç
Ar-Ge personeli için 5746 desteği ile 81. madde indirimi birlikte uygulanabilir; önce indirim, ardından kalan işveren hissesinin yarısı olarak destek hesaplanır. Diğer teşviklerle birlikte uygulanma ise her teşvikin kendi hükmüne bağlıdır ve personel bazında karşılaştırılarak karar verilmelidir.
SGK teşviklerini nasıl uyguladığımızı SGK teşvikleri sayfasında, Ar-Ge bordrosunun tamamını Ar-Ge personeli bordrosu yazısında anlatıyoruz.