Ar-Ge personeli bordrosu, teknoloji geliştirme bölgesinde veya Ar-Ge ve tasarım merkezinde çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretine uygulanan teşviklerin her ay hesaplandığı bordrodur. Normal bordrodan farkı, gelir vergisi, SGK primi ve damga vergisi için ayrı ayrı teşvik hesaplanması ve bu teşviklerin personelin görevine, öğrenim durumuna ve çalıştığı yere göre değişmesidir.
Bu yazıda bordroyu her ay hangi sırayla hazırladığımızı ve her teşvikin nasıl hesaplandığını anlatıyoruz.
Bordroda Hangi Teşvikler Uygulanır?
| Teşvik | Teknopark (4691) | Ar-Ge ve tasarım merkezi (5746) |
|---|---|---|
| Gelir vergisi stopajı | Asgari ücret istisnası sonrası kalan verginin tamamı terkin edilir | Öğrenim durumuna göre yüzde 95, 90 veya 80 terkin edilir |
| SGK işveren hissesi | Yarısı Hazinece karşılanır | Yarısı Hazinece karşılanır |
| Damga vergisi | Ücretin kırk kat sınırı içindeki kısmı istisnadır | Ücretin kırk kat sınırı içindeki kısmı istisnadır |
| Destek personeli sınırı | Ar-Ge personelinin yüzde 10'u, toplam personeli 15'ten az firmalarda yüzde 20 | Ar-Ge personelinin yüzde 10'u (tam zaman eşdeğeri) |
Terkin, hesaplanan verginin ödenmeyip silinmesi demektir. Vergi bordroda hesaplanır, muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde tahakkuk eder ve teşvik tutarı tahakkuk eden vergiden düşülür.
Kırk Kat Asgari Ücret Sınırı
7555 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten bu yana gelir vergisi teşviki ve ücretlerdeki damga vergisi istisnası, ücretin aylık brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmına uygulanır. Aşan kısım normal vergilendirilir. Uygulama esasları 331 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklanmıştır.
Bu sınır çoğu personeli etkilemez; ancak kurucu ortaklar, yöneticiler ve yüksek ücretli kıdemli mühendislerde her ay kontrol edilmesi gerekir. Brüt asgari ücret değiştiğinde sınır da değiştiği için yılın ilk bordrosunda ve asgari ücretin değiştiği aylarda hesabı ayrıca gözden geçiriyoruz.
Bordroyu Hazırlama Sırası
- Personel listesi güncellenir. Ay içindeki işe giriş ve çıkışlar, görev değişiklikleri (Ar-Ge, tasarım, destek) ve proje atamaları alınır.
- Puantaj alınır. Her personelin çalıştığı gün sayısı, bölge veya merkez içinde ve dışında geçirdiği süre ayrı ayrı alınır.
- Destek personeli sınırı kontrol edilir. Teşvikten yararlanacak destek personeli sayısı Ar-Ge ve tasarım personeli sayısına göre hesaplanır. Teknoparkta küsurat bir üst tam sayıya çıkarılır; sınır aşılırsa teşvik brüt ücreti en düşük destek personelinden başlanarak uygulanır. Hesabı destek personeli sınırı aracıyla yapabilirsiniz.
- Brüt ücret ve kesintiler hesaplanır. Normal bordro hesaplanır.
- Teşvikler hesaplanır. Kırk kat sınırı içindeki ücret üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi teşviki, SGK işveren hissesi desteği hesaplanır. Tek bir personel için örnek hesabı teşvikli bordro aracıyla yapabilirsiniz.
- Beyan edilir. Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi teşvik kodlarıyla verilir.
- Bildirimler hazırlanır. Yönetici şirkete veya Bakanlığa yapılan personel bildirimleri bordroyla aynı verilerden hazırlanır.
- Özet paylaşılır. Personel bazında yararlanılan teşvik tutarları ayrı bir tablo olarak şirkete gönderilir.
Bölge veya Merkez Dışında Geçirilen Süreler
Kanuna göre bölge veya merkez dışında geçirilen sürelerin teşvike konu edilebilecek kısmı genel olarak yüzde 20 ile sınırlıdır ve Cumhurbaşkanı bu oranı artırabilir. 10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 2026 yılı için bilişim personelinde yüzde 100, diğer personelde yüzde 75 oranı uygulanmaktadır. Bu oranlar 31 Aralık 2026'ya kadar geçerlidir.
Bu yüzden uzaktan çalışma süreleri puantajda ayrı izlenmeli, personelin bilişim personeli olup olmadığı görev tanımıyla belgelenmelidir. Konuyu uzaktan çalışma yazısında ayrıntılı anlatıyoruz.
SGK İşveren Hissesi Desteği
5746 sayılı Kanunun 3. maddesinin üçüncü fıkrasına göre Ar-Ge, tasarım ve sınır içindeki destek personelinin ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı Hazinece karşılanır. Destek, prim hizmet beyannamesinde 5746 kanun numarasıyla bildirilen personel için uygulanır.
5510 sayılı Kanunun 81. maddesindeki prim indirimi ile birlikte uygulanabilir; bu durumda önce 81. madde indirimi düşülür, kalan işveren hissesinin yarısı 5746 desteği olarak hesaplanır. Diğer SGK teşvikleriyle birlikte uygulanma konusunu ayrı bir yazıda ele alıyoruz.
En Sık Yapılan Hatalar
- Görev tanımı ile fiili iş uyuşmuyor. Destek personeli olarak bildirilen birinin Ar-Ge personeli gibi gösterilmesi, incelemede teşvikin geri alınmasına yol açabilir.
- Bölge dışı süre puantajda yok. Oran sınırının uygulanabilmesi için sürelerin gün bazında kayıtlı olması gerekir.
- Kırk kat sınırı unutuluyor. Yüksek ücretlerde sınırın aşılması, eksik vergi ödenmesine yol açar.
- Yönetici şirket bildirimi ile bordro farklı. İki kayıt arasındaki fark, denetimde ilk sorulan konudur.
- Fazla mesai teşvike dahil ediliyor. 4691 kapsamında haftalık 45 saati aşan çalışma ücretleri teşvik kapsamı dışındadır.
Sonuç
Ar-Ge personeli bordrosunda teşvikin doğru hesaplanması, bordro programından çok puantajın ve görev tanımlarının doğruluğuna bağlıdır. Her ay aynı sırayla ilerleyen bir kontrol listesi ve personel bazında paylaşılan bir teşvik özeti, hem şirketin teşviki eksiksiz kullanmasını hem de olası bir denetimde kayıtların açıklanabilir olmasını sağlar.
Bu bordroyu her ay nasıl yürüttüğümüzü Ar-Ge personeli bordrosu sayfasında anlatıyoruz.